ข่าวกิจกรรม | เทศบาลตำบลไค้นุ่น
ประมวลบรรยากาศงานประเพณีออกพรรษา ระหว่างวันที่ ๒๖–๒๘ ตุลาคม ๒๕๖๙ ถ่ายทอดภูมิปัญญา เชื่อมความสามัคคีของชุมชน สู่การส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม
เทศบาลตำบลไค้นุ่น อำเภอห้วยผึ้ง จังหวัดกาฬสินธุ์ ประมวลบรรยากาศงานประเพณีออกพรรษา “จุดประทีปโคมไฟหมากตูมกา” ประจำปี พ.ศ. ๒๕๖๙ ซึ่งจัดขึ้นระหว่างวันที่ ๒๖–๒๘ ตุลาคม ๒๕๖๙ โดยมีวันที่ ๒๘ ตุลาคม ๒๕๖๙ เป็นวันสำคัญของกิจกรรมขบวนแห่หมากตูมกาและพิธีเปิดงาน ณ ลานพระเจ้าใหญ่ไค้นุ่นนคร วัดปิยะมงคล บ้านไค้นุ่น หมู่ที่ ๑๒ ตำบลไค้นุ่น อำเภอห้วยผึ้ง จังหวัดกาฬสินธุ์
การจัดงานอยู่ภายใต้โครงการประเพณีออกพรรษา จุดประทีปโคมไฟหมากตูมกา และการแข่งขันเรือยาวประเพณี ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๗๐ โดยเทศบาลตำบลไค้นุ่นร่วมกับอำเภอห้วยผึ้ง คณะสงฆ์ หน่วยงานภาครัฐ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และชุมชน ร่วมอนุรักษ์และเผยแพร่มรดกภูมิปัญญาที่ได้รับสืบทอดจากบรรพบุรุษ พร้อมส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชนและการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม
ช่วงบ่ายวันที่ ๒๘ ตุลาคม ๒๕๖๙ ขบวนแห่หมากตูมกาขบวนแรกเริ่มเคลื่อนเวลา ๑๖.๐๐ น. นำเสนอผลงานจากทั้ง ๑๓ หมู่บ้านของตำบลไค้นุ่น ร่วมกับขบวนขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นและชุมชนที่เข้าร่วมงาน ถ่ายทอดเรื่องราวผ่านรถประดับ โคมไฟ งานจักสาน งานผ้า และศิลปะการฟ้อนรำ
แต่ละผลงานนำธรรมชาติ วิถีทำกิน ความเชื่อ และสิ่งใกล้ตัวของชุมชนมาเป็นแรงบันดาลใจในการสร้างสรรค์ เชื่อมโยงกับความศรัทธาในพระพุทธศาสนาและการร่วมสืบสานประเพณีออกพรรษา สะท้อนความสามารถของช่างฝีมือและพลังความร่วมมือของผู้คนในท้องถิ่น
เวลา ๑๙.๓๐ น. นางเฉลิมขวัญ หล่อตระกูล นายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดกาฬสินธุ์ เป็นประธานในพิธีเปิดงานประเพณีออกพรรษา “จุดประทีปโคมไฟหมากตูมกา” ประจำปี พ.ศ. ๒๕๖๙ ณ ลานพระเจ้าใหญ่ไค้นุ่นนคร วัดปิยะมงคล
โดยมี นายพนม ประชาชัย นายกเทศมนตรีตำบลไค้นุ่น พร้อมด้วยคณะผู้บริหาร สมาชิกสภาเทศบาล นายศิลป์ชัย เบ้าจังหาร ปลัดเทศบาลตำบลไค้นุ่น หัวหน้าส่วนราชการ ข้าราชการ และเจ้าหน้าที่เทศบาล ร่วมต้อนรับประธานและผู้เข้าร่วมงาน
ในโอกาสนี้ มีผู้ร่วมงานประกอบด้วย
นายณัฐพล เพียรภายลุน นายอำเภอห้วยผึ้ง
นางนภสร พระยาลอ วัฒนธรรมจังหวัดกาฬสินธุ์
นางสาวกุหลาบ พิศวงค์ สมาชิกสภาองค์การบริหารส่วนจังหวัดกาฬสินธุ์ เขตอำเภอห้วยผึ้ง
พร้อมด้วยคณะสงฆ์ ผู้บริหารองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น หัวหน้าส่วนราชการ ผู้นำท้องที่ ผู้นำชุมชน ประชาชน และนักท่องเที่ยว ร่วมสืบสานประเพณีที่สะท้อนศรัทธาในพระพุทธศาสนาและภูมิปัญญาของชาวตำบลไค้นุ่น
พิธีเปิดเป็นช่วงสำคัญที่ร้อยรวมความร่วมมือของหน่วยงานและชุมชน ให้ร่วมตระหนักถึงคุณค่าของประเพณีหมากตูมกา ทั้งในฐานะการถวายเป็นพุทธบูชา และมรดกภูมิปัญญาที่สะท้อนตัวตนของชาวไค้นุ่น
ผลงาน “นกยูง”
ถ่ายทอดความสง่างาม โดยชุมชนเลือกใช้นกยูงเป็นสัญลักษณ์ของความเป็นสิริมงคล โชคลาภ และความสามัคคี นำความงดงามของธรรมชาติมาสื่อความหมายผ่านผลงานในขบวนหมากตูมกา
ผลงาน “ปลากัดหม้อ”
สื่อถึงความกล้าหาญ ความอดทน และความมุ่งมั่นของผู้คน ผ่านโครงสร้างไม้ไผ่ประดับกระดาษแก้วและโคมไฟหมากตูมกา ผสานความหมายของผลงานเข้ากับแสงประทีปในงานประเพณีออกพรรษา
ผลงาน “ว่าวจุฬา”
ถ่ายทอดบรรยากาศการเล่นว่าวในช่วงปลายฝนต้นหนาว นำความทรงจำจากวิถีพื้นบ้านมาร่วมอยู่ในงานประเพณี เชื่อมความผูกพันของผู้คนกับฤดูกาลและการละเล่นที่คุ้นเคย
ผลงาน “ฮอยฮักใต้ต้นหมากตูมกา”
ร้อยรวมความรัก ความผูกพัน และศรัทธา ผ่านงานจักสานไม้ไผ่ ดอกบัว ธุงใย และข้าวตอกแตก โดยองค์ประกอบแต่ละส่วนสะท้อนแนวคิดและคติความเชื่อที่ชุมชนนำมาถ่ายทอด เชื่อมงานฝีมือพื้นบ้านเข้ากับความตั้งใจในการสืบสานประเพณี
ผลงาน “ไซดักปลา”
นำรูปทรงเครื่องมือที่คุ้นเคยในวิถีพื้นบ้านมาสร้างสรรค์เป็นผลงานร่วมขบวนหมากตูมกา บอกเล่าความผูกพันของชุมชนกับสิ่งใกล้ตัวผ่านงานสร้างสรรค์ในประเพณีท้องถิ่น
ผลงาน “ว่าวจุฬาพร้อมตาวิเศษ”
ถ่ายทอดแนวคิดการร่วมสอดส่องดูแลสิ่งแวดล้อม และความรับผิดชอบต่อพื้นที่ส่วนรวมของชุมชน นำรูปแบบว่าวมาผสานกับความหมายของการร่วมกันดูแลบ้านเมืองให้น่าอยู่
ผลงาน “วาฬมัจฉา”
นำความงดงามของวาฬในท้องทะเลมาเป็นแรงบันดาลใจ ผสานจินตนาการแห่งศิลปะไทย ถ่ายทอดผ่านรูปแบบโคมไฟหมากตูมกา ร่วมเติมความหลากหลายให้ริ้วขบวนแห่งศรัทธา
ผลงาน “หมากตูมกาปลากัดประทีปโคมไฟ”
เชื่อมความงดงาม ความอดทน และการปรับตัวของปลากัดกับความเพียรในการดำเนินชีวิต ถ่ายทอดความสัมพันธ์ระหว่างผู้คนกับธรรมชาติ ผ่านผลงานที่เกิดจากความร่วมมือของชุมชน
ผลงาน “รวงข้าวใหญ่”
ถ่ายทอดความผูกพันกับการทำนา ผ่านรวงข้าวขนาดใหญ่ประดับกระดาษแก้วสีทองและโคมไฟหมากตูมกา นำภาพจากวิถีเกษตรกรรมมาผสานกับแสงประทีปในงานประเพณี
ผลงาน “โคมไฟแห่งแสงสว่าง”
เปรียบความร่วมแรงร่วมใจของชุมชนเป็นแสงสว่างที่ส่องเรืองรอง ถ่ายทอดคุณค่าของความสามัคคีและการร่วมกันสร้างสรรค์สิ่งดีงาม
ผลงาน “เห็ดสวยงาม”
สื่อถึงความอุดมสมบูรณ์ของป่าชุมชนและคุณค่าของการร่วมอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ นำสิ่งที่ผูกพันกับท้องถิ่นมาเป็นตัวแทนบอกเล่าความภาคภูมิใจของชุมชน
ผลงาน “นกเป็ดน้ำ”
ได้รับแรงบันดาลใจจากหนองไค้นุ่น ถ่ายทอดความผูกพันระหว่างชุมชน แหล่งน้ำ และสิ่งมีชีวิต สะท้อนคุณค่าของธรรมชาติที่อยู่คู่กับวิถีชีวิตของผู้คน
ผลงาน “ไซดักปลา”
บอกเล่าวิถีทำมาหากินและความสัมพันธ์ของผู้คนกับแหล่งน้ำ ผ่านรูปทรงเครื่องมือประมงพื้นบ้าน นำภูมิปัญญาที่ผูกพันกับการดำรงชีวิตมาถ่ายทอดในขบวนหมากตูมกา
ผลงานจากทั้ง ๑๓ หมู่บ้านสะท้อนความสามารถและความคิดสร้างสรรค์ของชาวตำบลไค้นุ่น พร้อมแสดงให้เห็นคุณค่าของวัสดุธรรมชาติและภูมิปัญญาพื้นบ้านที่สามารถนำมาถ่ายทอดในรูปแบบร่วมสมัย โดยยังรักษาความผูกพันกับวิถีชีวิตและประเพณีของชุมชน
นอกจากผลงานของทั้ง ๑๓ หมู่บ้านแล้ว ขบวนจากองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นและชุมชนยังร่วมถ่ายทอดอัตลักษณ์อย่างหลากหลาย ประกอบด้วย
เทศบาลตำบลไค้นุ่น — “ปลาค้าวลำพะยัง”
เชื่อมเรื่องราวในคำขวัญตำบลกับความภาคภูมิใจในบ้านเกิด นำเอกลักษณ์ของพื้นที่มาถ่ายทอดผ่านผลงานร่วมขบวน
เทศบาลตำบลห้วยผึ้ง — “อู่ข้าวอู่น้ำ ไทเมืองสามอ่าง”
นำเสนอผ่านรูปแบบยุ้งฉาง บอกเล่าความผูกพันกับการเพาะปลูก การเก็บเกี่ยว และการเก็บรักษาผลผลิต ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของวิถีชีวิตชุมชน
เทศบาลตำบลคำบง — “ไซกุ้มโบราณ”
ถ่ายทอดภูมิปัญญาเครื่องมือจับปลาพื้นบ้าน พร้อมการแสดงชุด “ภูไทดำ” ร่วมเผยแพร่เสน่ห์ของศิลปวัฒนธรรมท้องถิ่น
เทศบาลตำบลหนองอีบุตร — “มูลมังหนองอีบุตร”
ใช้กระติ๊บข้าวคล้าและหมอนขิดเป็นตัวแทนอัตลักษณ์ พร้อมการแสดงที่ผสมผสานท่วงท่ารำภูไทกับจังหวะฟ้อนลำเต้ย ถ่ายทอดมรดกภูมิปัญญาผ่านงานหัตถกรรมและศิลปะการแสดง
เทศบาลตำบลเหล่าใหญ่ — “ปลาโบราณภูน้ำจั้น”
บอกเล่าความภาคภูมิใจในแหล่งเรียนรู้ของท้องถิ่น พร้อมขบวนฟ้อนผู้ไท เชื่อมเรื่องราวของพื้นที่เข้ากับการร่วมสืบสานประเพณี
องค์การบริหารส่วนตำบลนิคมห้วยผึ้ง — “ภูแฝกแหล่งเห็ดงาม ภูผีโห่ลือนาม ตะกร้าตามวิถีไทย”
ถ่ายทอดคุณค่าของงานจักสานและวัสดุธรรมชาติ สะท้อนภูมิปัญญาที่ผูกพันกับวิถีชีวิตและสิ่งแวดล้อมของชุมชน
องค์การบริหารส่วนตำบลแจนแลน ร่วมกับโรงเรียนผู้สูงวัยไทตำบลแจนแลน — “พลายใบบุญ”
ประดับร่มผ้าขาวม้า มาลัยกรผ้าขาวม้า และโคมไฟหมากตูมกา พร้อมการแสดง “รำเซิ้งแห่” ถ่ายทอดความสามารถและพลังการมีส่วนร่วมของผู้สูงวัย
บ้านนาสีนวล ตำบลนาคู อำเภอนาคู — “รำแตงหวาน”
ถ่ายทอดวิถีเกษตรกรรมและอัตลักษณ์ของชุมชนผ่านศิลปะการแสดง นำเรื่องราวจากท้องถิ่นมาร่วมสร้างสีสันในขบวนแห่
เทศบาลตำบลสงเปลือย อำเภอเขาวง — “ฟ้อนกระติบข้าว”
ร่วมถ่ายทอดศิลปะการฟ้อนรำที่เชื่อมโยงกับวิถีพื้นบ้านและสิ่งของที่คุ้นเคยในชีวิตของชาวอีสาน
ขบวนแฟนตาซีสร้างสรรค์บันเทิง
ร่วมเติมสีสัน ความสนุกสนาน และความคิดสร้างสรรค์ให้ริ้วขบวน
การเข้าร่วมของแต่ละหน่วยงานและชุมชนเป็นโอกาสในการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ เชื่อมสายสัมพันธ์ระหว่างท้องถิ่น และร่วมเผยแพร่ภูมิปัญญาผ่านงานประเพณีเดียวกัน
นายพนม ประชาชัย นายกเทศมนตรีตำบลไค้นุ่น พร้อมด้วยคณะผู้บริหาร สมาชิกสภาเทศบาล นายศิลป์ชัย เบ้าจังหาร ปลัดเทศบาลตำบลไค้นุ่น หัวหน้าส่วนราชการ ข้าราชการ และเจ้าหน้าที่เทศบาล ร่วมดำเนินงานและประสานความร่วมมือกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้การจัดกิจกรรมเป็นพื้นที่แห่งศรัทธา การเรียนรู้ และการแสดงความสามารถของชุมชน
เบื้องหลังความงดงามของงานเกิดจากความร่วมมือของผู้นำท้องที่ ผู้นำชุมชน ผู้ออกแบบ ช่างฝีมือ คณะผู้แสดง และประชาชน ที่ร่วมกันคิดรูปแบบ เตรียมวัสดุ ประดิษฐ์และตกแต่งผลงาน ตลอดจนเตรียมขบวนแห่และการแสดงทางวัฒนธรรม สะท้อนให้เห็นว่าการสืบสานประเพณีดำรงอยู่ได้ด้วยการร่วมลงมือทำและส่งต่อความรู้ระหว่างคนต่างวัย
ตลอดการจัดงานระหว่างวันที่ ๒๖–๒๘ ตุลาคม ๒๕๖๙ มีกิจกรรมตามกำหนดการ ประกอบด้วย
การประกวดโคมไฟหมากตูมกา ถ่ายทอดฝีมือและความคิดสร้างสรรค์ของชุมชน
การประกวดผลิตผลทางการเกษตร นำเสนอผลผลิตที่เชื่อมโยงกับวิถีทำกินของคนในพื้นที่
การประกวดฟ้อนรำ เปิดพื้นที่ถ่ายทอดศิลปะการแสดงและอัตลักษณ์ท้องถิ่น
การแข่งขันเรือยาวประเพณี ร่วมสืบสานกิจกรรมพื้นบ้านและส่งเสริมความสามัคคี
กิจกรรมเหล่านี้เปิดโอกาสให้ประชาชนและนักท่องเที่ยวได้สัมผัสทั้งภูมิปัญญา วิถีชีวิต และศิลปวัฒนธรรมของท้องถิ่น ผ่านการมีส่วนร่วมของผู้คนในชุมชน
ตามข้อมูลประวัติประเพณีที่ชุมชนถ่ายทอด ชาวบ้านนำผลตูมกามาขูดผิว คว้านเนื้อและเมล็ดออก แล้วแกะฉลุเป็นลวดลาย ก่อนจุดเทียนไว้ภายในและนำไปถวายที่วัดในช่วงออกพรรษาเพื่อเป็นพุทธบูชา เป็นภูมิปัญญาที่นำสิ่งใกล้ตัวมาสร้างสรรค์ด้วยฝีมือและความตั้งใจ
เมื่อวิถีชีวิตเปลี่ยนแปลง ประเพณีดังกล่าวเคยค่อย ๆ เลือนหายไป ก่อนที่ชุมชนจะร่วมกันรื้อฟื้น เปิดโอกาสให้เด็ก เยาวชน และประชาชนได้เรียนรู้และร่วมลงมือทำ จนเกิดการสร้างสรรค์ผลงานหลากหลายรูปแบบ โดยยังเชื่อมโยงกับความหมายของการจุดประทีปเพื่อถวายเป็นพุทธบูชา
แสงจากโคมไฟหมากตูมกาจึงมีความหมายทั้งในด้านศรัทธา งานฝีมือ และความผูกพันของคนในชุมชน เป็นมรดกที่ได้รับการดูแลและส่งต่อผ่านการร่วมปฏิบัติในงานประเพณี
เทศบาลตำบลไค้นุ่นมุ่งให้การจัดงานเป็นทั้งพื้นที่แห่งศรัทธาและพื้นที่เรียนรู้ ส่งเสริมให้เด็กและเยาวชนรู้จักรากเหง้าของตนเอง เห็นคุณค่าของงานฝีมือ และร่วมภาคภูมิใจในมรดกที่ได้รับสืบทอด พร้อมเผยแพร่เสน่ห์ของประเพณีให้ประชาชนและนักท่องเที่ยวรู้จักอย่างกว้างขวาง
การจัดงานยังมีเป้าหมายส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม สร้างโอกาสในการจำหน่ายสินค้า ผลิตภัณฑ์ชุมชน และบริการในพื้นที่ เพื่อให้การรักษาวัฒนธรรมเชื่อมโยงกับการพัฒนาคุณภาพชีวิตและเศรษฐกิจชุมชนอย่างเหมาะสม
เทศบาลตำบลไค้นุ่นขอขอบพระคุณประธานในพิธี คณะสงฆ์ องค์การบริหารส่วนจังหวัดกาฬสินธุ์ อำเภอห้วยผึ้ง สำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดกาฬสินธุ์ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่เข้าร่วม หัวหน้าส่วนราชการ ผู้นำท้องที่ ผู้นำชุมชน ผู้สร้างสรรค์ผลงาน คณะผู้แสดง เจ้าหน้าที่ตำรวจ หน่วยปฏิบัติการแพทย์เทศบาลตำบลไค้นุ่น ตลอดจนประชาชนและผู้ร่วมสนับสนุนทุกฝ่าย ที่ร่วมกันสืบสานประเพณีหมากตูมกาให้คงคุณค่า และส่งต่อแสงแห่งศรัทธาสู่คนรุ่นต่อไป
งานเผยแพร่ประชาสัมพันธ์
สำนักปลัด เทศบาลตำบลไค้นุ่น