จากภูมิปัญญาสู่มูลค่าใหม่

เทศบาลตำบลไค้นุ่นส่งเสริมทักษะ “ปักผ้าด้วยมือ” ต่อยอดผ้าพื้นเมือง สู่การสร้างอาชีพและเศรษฐกิจชุมชนที่เข้มแข็ง

KAINOON COMMUNITY × LOCAL CRAFT × NEW VALUE

วันที่ 18 สิงหาคม 2569 เทศบาลตำบลไค้นุ่น อำเภอห้วยผึ้ง จังหวัดกาฬสินธุ์ จัด โครงการพัฒนาศักยภาพกลุ่มเศรษฐกิจชุมชนเพื่อชุมชนเข้มแข็ง “ฝึกอบรมการเพิ่มมูลค่าผ้าพื้นเมืองด้วยการปักผ้าด้วยมือตามแบบสมัยนิยม” ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 ณ ห้องประชุมเทศบาลตำบลไค้นุ่น โดยมีกลุ่มเป้าหมายเป็นสมาชิกกลุ่มเศรษฐกิจชุมชนและกลุ่มอาชีพในพื้นที่ จำนวน 80 คน

โครงการดังกล่าวจัดขึ้นภายใต้แนวคิดการพัฒนาศักยภาพของคนในชุมชน โดยนำ “ทักษะ” และ “ภูมิปัญญาของชุมชน” มาเชื่อมโยงกับการพัฒนาผลิตภัณฑ์ เพื่อเพิ่มโอกาสในการประกอบอาชีพและสร้างความเข้มแข็งให้แก่เศรษฐกิจในระดับชุมชน

01 | LOCAL WISDOM

เมื่อภูมิปัญญาของชุมชนกลายเป็นต้นทุนทางเศรษฐกิจ

แนวคิดสำคัญของการพัฒนาเศรษฐกิจชุมชน ไม่ได้อยู่เพียงการนำทรัพยากรจากภายนอกเข้ามาสู่พื้นที่ แต่ยังรวมถึงการค้นหาและพัฒนา “ทุนที่มีอยู่แล้วในชุมชน” ไม่ว่าจะเป็นทักษะของคน ภูมิปัญญา กลุ่มอาชีพ หรือองค์ความรู้ที่สั่งสมอยู่ในพื้นที่

เอกสารโครงการระบุถึงความสำคัญของการส่งเสริมให้คนในชุมชนมีส่วนร่วมคิด ร่วมทำ ร่วมรับประโยชน์ และร่วมกันเป็นเจ้าของการพัฒนาเศรษฐกิจชุมชน โดยมีฐานสำคัญมาจากศักยภาพและภูมิปัญญาของชุมชน

เทศบาลตำบลไค้นุ่นจึงให้ความสำคัญกับการสนับสนุนและส่งเสริมอาชีพของประชาชนในพื้นที่ เพื่อสนับสนุนการสร้างรายได้ ลดรายจ่าย และพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชน

02 | CRAFT × DESIGN

“การปักด้วยมือ” เพิ่มคุณค่าให้ผ้าพื้นเมืองได้อย่างไร?

การปักผ้าด้วยมือเป็นกระบวนการตกแต่งพื้นผิวของผ้าด้วยเส้นด้าย ผ่านการสร้างลวดลาย สีสัน และรายละเอียดเพิ่มเติมลงบนผลิตภัณฑ์เดิม

ในมิติของการพัฒนาผลิตภัณฑ์ การปักจึงไม่ได้ทำหน้าที่เพียง “ตกแต่ง” เท่านั้น แต่สามารถใช้สร้างลักษณะเฉพาะให้กับผลิตภัณฑ์ได้ เช่น

การเพิ่มรายละเอียดและความโดดเด่นให้กับผ้าพื้นเมือง
การสร้างลวดลายที่แตกต่างจากผลิตภัณฑ์พื้นฐาน
การประยุกต์รูปแบบดั้งเดิมเข้ากับรสนิยมร่วมสมัย
การต่อยอดผ้าผืนเดิมไปสู่ผลิตภัณฑ์รูปแบบต่าง ๆ
การใช้ทักษะฝีมือเป็นส่วนหนึ่งของการสร้างคุณค่าให้ผลิตภัณฑ์

หัวใจสำคัญจึงอยู่ที่การพัฒนาจาก “ผ้าพื้นเมือง” → “ทักษะการออกแบบและปัก” → “ผลิตภัณฑ์ที่มีรายละเอียดและเอกลักษณ์เพิ่มขึ้น”

03 | LEARNING

80 คน กับพื้นที่แห่งการเรียนรู้และต่อยอดอาชีพ

โครงการกำหนดกลุ่มเป้าหมาย ได้แก่ กลุ่มเศรษฐกิจชุมชนและกลุ่มอาชีพในพื้นที่ จำนวน 80 คน โดยมุ่งให้ผู้เข้าร่วมได้รับแนวทางและการเรียนรู้เกี่ยวกับการเพิ่มมูลค่าผ้าพื้นเมืองผ่านการปักผ้าด้วยมือ

วัตถุประสงค์ตามโครงการประกอบด้วย

1. สร้างอาชีพและเสริมทักษะ
ส่งเสริมทักษะการปักผ้าด้วยมือลวดลายต่าง ๆ เพื่อเพิ่มมูลค่าให้แก่ผลิตภัณฑ์

2. เพิ่มศักยภาพและความหลากหลายของอาชีพ
ส่งเสริมให้กลุ่มเศรษฐกิจชุมชนมีแนวทางในการพัฒนาและต่อยอดกิจกรรมด้านอาชีพในชุมชน

3. สร้างขีดความสามารถของชุมชน
สนับสนุนการต่อยอดกลุ่มเศรษฐกิจชุมชนเพื่อให้เกิดความเข้มแข็งและความยั่งยืนในระดับพื้นที่

SPECIAL KNOWLEDGE

สาระน่ารู้ | “เพิ่มมูลค่า” ต่างจาก “เพิ่มราคา” อย่างไร?

สองคำนี้มีความหมายไม่เหมือนกัน

การเพิ่มราคา คือ การปรับราคาจำหน่ายของสินค้าให้สูงขึ้น

แต่ การเพิ่มมูลค่า (Value Added) หมายถึง การทำให้สินค้าหรือบริการมีคุณค่าเพิ่มขึ้นจากเดิม ผ่านกระบวนการบางอย่าง เช่น การพัฒนาฝีมือ การออกแบบ การแปรรูป การเพิ่มประโยชน์ใช้สอย หรือการสร้างความแตกต่างของผลิตภัณฑ์

สำหรับผ้าพื้นเมือง การนำทักษะการปักด้วยมือเข้ามาประยุกต์จึงเป็นหนึ่งในแนวทางของการเพิ่มรายละเอียดและสร้างความแตกต่างให้กับผลิตภัณฑ์เดิม

ตัวอย่างแนวคิดอย่างง่าย คือ

ผ้าพื้นเมือง
↓
เพิ่มทักษะและการออกแบบ
↓
ปักลวดลาย / เพิ่มรายละเอียด
↓
เกิดผลิตภัณฑ์ที่มีเอกลักษณ์มากขึ้น
↓
เพิ่มโอกาสในการต่อยอดเชิงอาชีพ

ดังนั้น การพัฒนาเศรษฐกิจชุมชนจึงไม่จำเป็นต้องเริ่มต้นจากการสร้างสิ่งใหม่ทั้งหมด แต่อาจเริ่มจากการมองเห็น “คุณค่าของสิ่งที่ชุมชนมีอยู่” แล้วนำความรู้และทักษะเข้ามาช่วยต่อยอด

04 | COMMUNITY ECONOMY

ทำไมการพัฒนาทักษะจึงมีความสำคัญต่อเศรษฐกิจชุมชน?

เศรษฐกิจชุมชนมีความสัมพันธ์โดยตรงกับศักยภาพของคนในพื้นที่ เพราะเมื่อประชาชนมีทักษะที่สามารถนำไปประยุกต์ใช้กับอาชีพหรือผลิตภัณฑ์ของตนเองได้ ก็จะเพิ่มทางเลือกในการประกอบอาชีพและการพัฒนาผลิตภัณฑ์

เอกสารโครงการให้ความสำคัญกับแนวคิดการพัฒนาเศรษฐกิจจากระดับฐานราก โดยให้ชุมชนมีความเข้มแข็ง สามารถใช้ศักยภาพและภูมิปัญญาที่มีอยู่เป็นพื้นฐานในการพัฒนา

การรวมกลุ่มของประชาชนยังมีความสำคัญในอีกมิติหนึ่ง เพราะทำให้เกิดพื้นที่สำหรับการแลกเปลี่ยนความรู้ การเรียนรู้ร่วมกัน และการต่อยอดองค์ความรู้ภายในชุมชน

จึงกล่าวได้ว่า “ทักษะของคน” เป็นหนึ่งในทุนสำคัญของการพัฒนาชุมชน เพราะทักษะสามารถติดตัวบุคคล นำไปประยุกต์ใช้ และถ่ายทอดต่อไปได้

05 | FROM LOCAL TO FUTURE

จากงานฝีมือวันนี้ สู่ศักยภาพของชุมชนในวันข้างหน้า

โครงการพัฒนาศักยภาพกลุ่มเศรษฐกิจชุมชนเพื่อชุมชนเข้มแข็งครั้งนี้ สะท้อนแนวทางการส่งเสริมอาชีพที่เริ่มต้นจาก “คนในพื้นที่” และ “ทุนของชุมชน”

การฝึกอบรมการเพิ่มมูลค่าผ้าพื้นเมืองด้วยการปักผ้าด้วยมือตามแบบสมัยนิยม จึงเป็นทั้งพื้นที่แห่งการเรียนรู้ การพัฒนาทักษะ และการเปิดแนวทางสำหรับการต่อยอดผลิตภัณฑ์ของกลุ่มอาชีพในพื้นที่

เทศบาลตำบลไค้นุ่นมุ่งสนับสนุนการพัฒนาอาชีพและกลุ่มเศรษฐกิจชุมชน เพื่อส่งเสริมการสร้างรายได้ ลดรายจ่าย และสนับสนุนการพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชนในพื้นที่

LOCAL WISDOM. NEW SKILLS. STRONGER COMMUNITY.

ภูมิปัญญายังคงคุณค่า เมื่อคนในชุมชนสามารถนำมาต่อยอดให้เดินไปพร้อมกับยุคสมัย